Gebruiken en tradities met Pasen
Over Craiova, Constanța, Baia Mare, Sighetu Marmației
Pasen geldt als het grootste en belangrijkste christelijke feest en gaat samen met talloze gebruiken en tradities die het feest mooier en vrolijker maken. Het markeert bovendien het begin van de lente, een moment dat wordt gezien als een nieuw begin en nieuwe hoop.
Het bekendste en misschien wel het meest geliefde gebruik is het verven van eieren. Dit verwijst naar het moment waarop Jezus Christus op Goede Vrijdag aan het kruis werd genageld. Maria, die was gekomen om te rouwen om haar gekruisigde Zoon, zette haar mand met eieren naast het kruis, en de eieren werden rood van het bloed dat uit de wonden van de Zoon druppelde.
Dit zijn de bekendste paasgebruiken uit verschillende streken van het land.
Moldavië
- Op Witte Donderdag beginnen de voorbereidingen voor het heilige feest. De boeren stoppen met het werk op het land, terwijl de huisvrouwen de eieren verven en de pască en de cozonac (zoet gevlochten brood) klaarmaken.
- Het moment van de Opstanding van de Heer wordt gevierd met knallers en geweerschoten, waarmee de boze geesten worden verjaagd.
- De ongetrouwde meisjes van het dorp gaan naar de kerk en wassen de klokkentoren met ongebruikt water. De volgende ochtend wassen ze hun gezicht met dat water, zodat de ongetrouwde jongens verliefd op hen worden.
- Op paasdag verzamelen de mensen zich ’s ochtends in een kring op het kerkplein, in afwachting van de zegen van de priester voor de gerechten uit de paasmand.
- Op paasdag is het goed om een ei en een zilveren muntje in een kom water te leggen. Men zegt dat wie zijn gezicht met dat water wast, een jaar vol rijkdom tegemoet gaat.
Oltenië
- Wanneer de gelovigen met het heilige licht van de Opstanding uit de kerk terugkomen, mogen ze het huis pas binnen als ze groen gras uit de tuin hebben geplukt en dat op de trap van het huis hebben gelegd.
- Men zegt dat op paasdag de zielen van de doden naar hun huizen terugkeren. Daarom wordt in elk huishouden ook een vuur aangestoken voor de overledenen.
- In deze streek zijn het de mannen die de eieren versieren.
- Goede Vrijdag staat bekend als de dag van het baden. Volgens de traditie blijft wie drie keer in koud water onderduikt het hele jaar gezond. Als het op die dag regent, wordt het een jaar met een rijke oogst.
Maramureș
- Men zegt dat mensen die elkaar op paasdag omarmen, elkaar in het hiernamaals weer zullen ontmoeten.
- Ook in deze streek bestaat nog het eeuwenoude ritueel om een ei en een zilveren muntje in een kom water te leggen. De volgende dag wast het hele gezin zijn gezicht met dat water en zegt: „Mag ik gezond zijn en mijn wang zo rood als het ei. Laat iedereen naar me verlangen en op me wachten, zoals men wacht op de rode paaseieren. Laat ik geliefd zijn zoals de eieren in de paasdagen.” Daarna wordt het zilveren muntje over het gezicht gehaald: „Mag ik trots en zuiver zijn als zilver.”
- De eerste persoon die op paasochtend het huis binnenkomt, moet een man zijn, om onenigheid te verjagen.
- Een oud gebruik, dat in sommige dorpen nog wordt gevolgd, is dat alle gezinsleden van het eerste gekletste ei eten. Zo hebben ze hun hele leven geluk en voorspoed.
Dobroedzja
- Op Goede Vrijdag wordt er streng gevast: er worden geen azijn of olie gebruikt en er wordt niet gewerkt, omdat men zegt dat niets goed zal gaan als je op Goede Vrijdag werkt. Op dezelfde dag loopt men drie keer om het huis met wierook en een brandende kaars, die men uit de kerk meebrengt.
- Op Tweede Paasdag bezoeken de peetkinderen hun peetouders met uitgelezen gerechten, om samen Pasen te vieren.
- De Paparuda is een gebruik dat bij deze streek hoort en op de derde paasdag plaatsvindt. Een stoet jonge meisjes, versierd met groene takken, trekt van huis tot huis door het dorp en wordt met water besprenkeld. Met hun lied roepen ze de regen op.
- Ook op de derde paasdag vindt het ritueel plaats dat bekendstaat als de Caloianul. Een lemen pop wordt in het veld begraven, na een tijd weer opgegraven en in stukken gebroken, die over het veld worden uitgestrooid. Men zegt dat dit ritueel overvloed, vruchtbaarheid en het herstel van de plantengroei brengt.